Badania laboratoryjne dostarczają lekarzowi informacji niezbędnych do postawienia trafnej diagnozy i wdrożenia optymalnego leczenia. W razie potrzeby lekarz zleca dodatkowe badania potwierdzające lub uzupełniające. W diagnostyce infekcji układu moczowo-płciowego zaleca się nie tylko wykonanie testu identyfikującego patogen (diagnostyka DNA/PCR, posiew), lecz także ocenę reakcji organizmu pacjenta na zakażenie. Służą temu badania serologiczne, takie jak ELISA (enzymatyczny test immunoenzymatyczny) lub test wiązania dopełniacza.
Posiew bakteriologiczny
Jest to jedna z najczęściej stosowanych metod identyfikacji przyczyn zakażeń. Do badania pobiera się materiał biologiczny (mocz, ślinę, krew, kał, wymaz), który następnie umieszcza się na odpowiednim podłożu hodowlanym. Umożliwia to namnażanie drobnoustrojów i ich dokładną identyfikację. Dodatkową zaletą posiewu jest możliwość określenia w warunkach laboratoryjnych, które leki będą skuteczne wobec wykrytego patogenu — poprzez ocenę jego wrażliwości na antybiotyki lub bakteriofagi.
Jak przygotować się do badania bakteriologicznego (wymazy, mocz itp.)
-
nie wykonywać higieny intymnej bezpośrednio przed badaniem;
-
powstrzymać się od kontaktów seksualnych przez 1–3 dni przed pobraniem materiału;
-
nie oddawać moczu przez co najmniej 3 godziny przed badaniem.
Badanie serologiczne ELISA
Znane również jako test wiązania dopełniacza. Umożliwia identyfikację patogenu na podstawie wykrycia antygenów — charakterystycznych cząsteczek drobnoustrojów. W porównaniu z posiewem cechuje się wyższą czułością. Badanie pozwala także określić stadium procesu zakaźnego (okres inkubacji, faza wczesna, rekonwalescencja itp.).
Jak przygotować się do badania ELISA
Krew pobiera się z żyły, rano i na czczo. Dzień wcześniej należy unikać tłustych potraw.
Reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR – diagnostyka DNA)
Jest obecnie uznawana za jedną z najdokładniejszych metod diagnostycznych. Z pobranego materiału biologicznego izoluje się fragment DNA patogenu. Badanie charakteryzuje się wysoką precyzją i krótkim czasem oczekiwania na wynik — zazwyczaj 1–3 dni.
Analiza materiału genetycznego jest szczególnie istotna w diagnostyce infekcji układu moczowo-płciowego oraz zakażeń TORCH, takich jak chlamydioza, rzęsistkowica, ureaplazmoza, rzeżączka, bakteryjna waginoza (Gardnerella), mykoplazmoza, cytomegalowirus czy opryszczka. W przypadku wielu chorób diagnostyka PCR uznawana jest za „złoty standard”.
Do badania można wykorzystać różne rodzaje materiału biologicznego: wymazy z cewki moczowej, kanału szyjki macicy, pochwy, a także mocz i inne próbki.
Z materiału biologicznego izoluje się kwasy nukleinowe (RNA lub DNA), które stanowią matrycę do reakcji amplifikacji. Wartość diagnostyczna badania znacząco wzrasta, gdy jest ono elementem kompleksowej diagnostyki z użyciem innych metod.
Jak przygotować się do badania PCR
Materiał pobierany jest w postaci wymazu z dróg moczowo-płciowych. Przed pobraniem należy:
-
nie oddawać moczu przez co najmniej 2 godziny;
-
nie przyjmować doustnych antybiotyków przez 3–4 tygodnie przed badaniem;
-
nie stosować miejscowego leczenia przeciwbakteryjnego lub przeciwzapalnego (irygacje, globulki dopochwowe, instylacje) przez 3–4 dni przed badaniem.
Dlaczego badania w kierunku infekcji układu moczowo-płciowego są tak ważne?
-
Wiele chorób przebiega bez wyraźnych objawów i z czasem przechodzi w postać przewlekłą. Brak diagnostyki może opóźnić skuteczne leczenie.
-
Infekcje układu moczowo-płciowego prowadzą do stanów zapalnych, takich jak zapalenie szyjki macicy, nadżerki, zapalenie endometrium, przydatków, jajowodów, cewki moczowej, pęcherza, prostaty czy nerek.
-
Przewlekły stan zapalny sprzyja powstawaniu zrostów w miednicy mniejszej, które mogą prowadzić do ciąży pozamacicznej, zakażenia wewnątrzmacicznego płodu, poronień oraz wad rozwojowych.
-
Długotrwały przebieg chorób może powodować problemy seksualne, m.in. obniżenie potencji czy zaburzenia ejakulacji.
-
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), zwłaszcza jego typy onkogenne, może prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy, prącia lub pochwy.
-
Infekcje układu moczowo-płciowego mogą również zajmować inne narządy i układy, powodując m.in. zapalenie stawów, spojówek czy gardła.
W naszej klinice badania w kierunku infekcji układu moczowo-płciowego można wykonać w dogodnym terminie — wyniki dostępne są w możliwie najkrótszym czasie.
