Co pokazuje kliniczny (ogólny) wynik badania krwi
Badanie kliniczne krwi dostarcza informacji m.in. o:
-
liczbie erytrocytów,
-
OB (odczynie Biernackiego – szybkości opadania erytrocytów),
-
stężeniu hemoglobiny,
-
liczbie leukocytów,
-
obrazie leukocytarnym (rozmazie) oraz innych parametrach, które omawiamy poniżej.
Na jakie choroby może od razu wskazywać to badanie
-
niedokrwistość (anemię),
-
choroby nowotworowe układu krwiotwórczego (np. białaczki),
-
procesy zapalne i zakażenia,
-
zaburzenia krzepnięcia krwi,
-
skłonność alergiczną organizmu.
Aby lepiej zrozumieć wynik, wyjaśnijmy najważniejsze wskaźniki.
- Erytrocyty (krwinki czerwone)
Erytrocyty transportują tlen i dwutlenek węgla oraz zawierają hemoglobinę. U osoby zdrowej ich liczba wynosi średnio 4,5–5 mln w 1 mm³ krwi. Podwyższony poziom może świadczyć m.in. o białaczce, wrodzonych wadach serca, przewlekłych chorobach płuc, czerwienicy lub ostrych zatruciach. Niewielkie obniżenie bywa związane ze stresem, głodzeniem lub intensywnym wysiłkiem fizycznym.
- Wskaźnik barwny
Określa stopień wysycenia erytrocytów hemoglobiną i ich wzajemną proporcję we krwi. Prawidłowa wartość u osób w każdym wieku wynosi 0,85–1,15. Odchylenia od normy najczęściej wskazują na anemię.
- OB – odczyn Biernackiego
OB pokazuje, jak szybko erytrocyty oddzielają się od osocza i opadają w probówce. Norma OB u kobiet (do ok. 15 mm/h) jest wyższa niż u mężczyzn (do ok. 10 mm/h). Wzrost OB obserwuje się m.in. w chorobach ostrych i przewlekłych, takich jak gruźlica, zapalenie płuc, kiła, zapalenie kości i szpiku. Podwyższone OB może także towarzyszyć urazom, zawałowi serca, chorobom nowotworowym, schorzeniom nerek oraz anemii.
- Hemoglobina
Hemoglobina to złożone białko zawierające żelazo, odpowiedzialne za transport tlenu i dwutlenku węgla do tkanek. Jej oznaczenie jest jednym z kluczowych parametrów diagnostycznych.
Obniżony poziom hemoglobiny występuje m.in. po znacznej utracie krwi lub przy niedoborze żelaza. Może być również skutkiem chorób przewlekłych i schorzeń krwi.
Podwyższona hemoglobina bywa związana z chorobami układu krwiotwórczego, niewydolnością serca lub wrodzonymi wadami serca i często towarzyszy zwiększonej liczbie erytrocytów.
- Leukocyty (krwinki białe)
Leukocyty pełnią kluczową rolę w obronie organizmu przed bakteriami, wirusami i innymi obcymi czynnikami. Odpowiadają także za usuwanie obumarłych komórek. Ich ilość i proporcje określa rozmaz leukocytarny.
Podwyższona liczba leukocytów może występować m.in. przy anginie, sepsie, zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, zapaleniu wyrostka robaczkowego, odmiedniczkowym zapaleniu nerek oraz innych zakażeniach bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Leukocytoza bywa także obserwowana po zabiegach operacyjnych, przy krwawieniach, oparzeniach, nowotworach złośliwych oraz w ostrych i przewlekłych anemii.
Obniżony poziom leukocytów spotyka się m.in. w wirusowym zapaleniu wątroby, durze brzusznym, grypie, różyczce, malarii, zakażeniu HIV/AIDS, a także w reumatoidalnym zapaleniu stawów, białaczkach, chorobach szpiku kostnego i stanach wyniszczenia organizmu.
Na liczbę leukocytów mogą wpływać również niektóre leki.
- Płytki krwi (trombocyty)
Trombocyty odpowiadają za proces krzepnięcia krwi.
Zwiększona liczba płytek (trombocytoza) może wystąpić przy:
-
ostrej utracie krwi,
-
stanach zapalnych,
-
niedokrwistości hemolitycznej,
-
po usunięciu śledziony,
-
leczeniu kortykosteroidami.
Zmniejszona liczba płytek (trombocytopenia) bywa skutkiem:
-
ciężkiej niedokrwistości z niedoboru żelaza,
-
chorób wątroby,
-
schorzeń tarczycy,
-
stosowania niektórych leków (np. chloramfenikolu, winblastyny),
-
wybranych zakażeń wirusowych i bakteryjnych.
Należy pamiętać, że prawidłowej interpretacji wyników badań laboratoryjnych i postawienia diagnozy może dokonać wyłącznie lekarz.
Proste zasady przygotowania do badania
W klinice CHH ogólne badanie krwi wykonywane jest szybko, rzetelnie i – w razie potrzeby – w trybie pilnym. Do pobrania krwi (z palca lub z żyły) używamy wyłącznie jednorazowego, sterylnego sprzętu.
Aby uzyskać najbardziej wiarygodne wyniki, zalecamy zgłosić się na badanie na czczo. Dodatkowo warto dzień wcześniej unikać alkoholu, obfitych i tłustych posiłków oraz intensywnego wysiłku fizycznego.
