Czym jest rentgen żołądka i do czego służy
Rentgen żołądka to badanie obrazowe wykorzystujące promieniowanie rentgenowskie do oceny budowy i funkcjonowania górnego odcinka przewodu pokarmowego. Metoda pozwala szybko wykryć nieprawidłowości w pracy układu trawiennego. W praktyce najczęściej stosuje się zawiesinę barytową na bazie wody, która znacząco poprawia jakość obrazu. Takie rozwiązanie zwiększa dokładność diagnostyczną. W razie potrzeby wykorzystuje się również technikę podwójnego kontrastu.
Badanie umożliwia ocenę kształtu żołądka, rzeźby błony śluzowej oraz jego czynności skurczowej. Pod kontrolą kontrastu barytowego analizowana jest motoryka oraz funkcjonowanie zwieraczy. Ruch środka kontrastowego obserwowany jest w czasie rzeczywistym na ekranie. Dzięki temu możliwe jest wykrycie nawet subtelnych zaburzeń. Uzyskane informacje pomagają w postawieniu trafnej diagnozy.
Badanie wykonuje się w różnych pozycjach ciała: stojącej, leżącej, na boku lub w pochyleniu. W zależności od wskazań diagnostycznych wykonywana jest seria projekcji. Dodatkowe podanie powietrza rozszerza światło narządu i uwydatnia drobne zmiany w obrębie śluzówki. Ma to szczególne znaczenie przy podejrzeniu zmian nowotworowych. Procedura jest bezbolesna i dobrze tolerowana przez pacjentów.
Rentgenografia żołądka z kontrastem barytowym stosowana jest w diagnostyce stanów zapalnych, zmian nowotworowych oraz deformacji narządu. Środek kontrastowy pozwala prześledzić pasaż treści przez przewód pokarmowy. Wczesne wykonanie badania umożliwia szybkie doprecyzowanie rozpoznania. Metoda sprawdza się zarówno w przypadku przewlekłych dolegliwości, jak i ostrych stanów. Daje kompleksowy obraz funkcjonowania narządów wewnętrznych.
Wskazania do wykonania rentgenografii i fluoroskopii żołądka
Rentgen żołądka z kontrastem zaleca się w sytuacjach, gdy konieczna jest ocena kształtu, rzeźby oraz drożności górnego odcinka przewodu pokarmowego bez wykonywania gastroskopii. Badanie fluoroskopowe żołądka wykonuje się m.in. przy:
-
bólach, pieczeniu lub uczuciu ciężkości w nadbrzuszu;
-
podejrzeniu zapalenia żołądka, choroby wrzodowej lub zmian nowotworowych;
-
zaburzeniach połykania i utrudnionym przechodzeniu pokarmu;
-
niewyjaśnionej utracie masy ciała, niedokrwistości;
-
nudnościach, wymiotach, odbijaniu;
-
kontroli po zabiegach operacyjnych i leczeniu farmakologicznym.
Fluoroskopia przewodu pokarmowego pozwala wykryć zaburzenia perystaltyki, zwężenia światła narządu oraz opóźnienie pasażu kontrastu. Badanie wybiera się w przypadkach, gdy endoskopia jest przeciwwskazana lub czasowo niedostępna. Uzyskane dane uzupełniają wyniki badań laboratoryjnych, USG oraz endoskopii i pomagają w doborze odpowiedniego leczenia.
Odpłatna fluoroskopia żołądka z kontrastem jest szczególnie wskazana przy utrzymującym się braku apetytu, gwałtownej utracie masy ciała, długotrwałych bólach na czczo lub bólach nocnych. Badanie sprawdza się zarówno w diagnostyce wstępnej, jak i w monitorowaniu skuteczności terapii.
Przeciwwskazania
Badanie rentgenowskie żołądka wykonywane jest wyłącznie po ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka oraz po wykluczeniu stanów, w których diagnostyka kontrastowa mogłaby być szkodliwa.
Do głównych przeciwwskazań należą:
-
ciąża;
-
ciężka dekompensacja chorób przewlekłych, znaczne osłabienie ogólne;
-
niedrożność jelit, ostry stan zapalny jamy brzusznej (np. zapalenie otrzewnej).
Nadwrażliwość na składniki środka kontrastowego wymaga szczególnej ostrożności. Sam bar jest substancją obojętną, jednak w przypadku zwiększonego ryzyka lekarz może zaproponować alternatywny kontrast lub inną metodę diagnostyczną, taką jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny lub USG.
W sytuacjach podwyższonego ryzyka w centrum medycznym „CHH” w Warszawie preferuje się metody nieinwazyjne i kieruje pacjentów na TK, MR lub USG. Badania rentgenowskie przewodu pokarmowego wykonywane są wyłącznie przy jednoznacznych wskazaniach, a decyzja zawsze opiera się na ocenie bezpieczeństwa i spodziewanych korzyści diagnostycznych.
